Category Улуттук философия

“Санжыра” программасы: Кытай уруусу (видео)


http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/8068/novyi_31_07_17.mp4   http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/8062/novyi_ekinchi_bolku_dlia_saita_31_07_17.mp4   “Кабар” КУМА, 31.07.2017-ж.

Жыргалбек Касаболотов паспорт, улут, адабият жана маданият тууралуу (видео)


Жыргалбек Касаболотов Жылдыз Муслимованын “Консенсус” аттуу автордук уктуруусунда конок болду.   “Марал” радиосу

Көк урсун, Жер урсун, Ант урсун… Ант урабы же урбайбы?


Ант берүү ар бир элде болгон касиеттүү түшүнүк. Анын күчү менен эчен дөөлөттөр курулуп, эчени талкаланган, сүйүүлөр жооп таап, тукум өскөн… Колумнист Шаакан Токтогул баштапкы башаттан алыстаган анттын жазмышы менен каргышы тууралуу ой-толгоосун сунуштайт. Ант деген эмне? Ант – бузулбаган убада, сөзсүз орундала турган сөз, кайтпаган касам, жанбаган шерт. Байыркы башатта ал ыйык болгон. Ошондукта, […]

Шергазиев: Манастын туусу кызыл болгон


Кыргыз туусунун тарыхын изилдеп жүргөн окумуштуу Алмаз Шергазиев менен маек. Кыргыз туусунун тарыхын изилдеп жүргөн окумуштуу Алмаз Шергазиев жакында “Эр Жанек” китебин жазып, унутта калып келген тарыхый инсандын эмгегин ачып берди. Китептин жаралышы, кыргыз туусунун барк-баасы тууралуу кеп салып берүүсүн өтүнүп, Алмаз Шергазиевди кепке тарткан. Жанек баатыр кокондуктарды кубалап чыккан Кыргыздын туусун түшүрбөй, элин душмандан […]

Кыргыз Таануу (КТРК): “Кыргыздагы жаачылык өнөр” (видео)


Каныбек Иманалиев: “Манасты исламга каршы коюу – түшүнбөстүк”


Өлкөнүн эң негизги байлыгы, потенциалы анын руханий деңгээлинен көз каранды. Учурда кыргыз элинин руханий абалы кандай? Дүйнө элинен биз эмнебиз менен айырмаланабыз? Ушул багытта Жогорку Кеңеште “Ата Мекен” фракциясынан депутат Каныбек Иманалиев менен баарлаштык. – Каныбек Капашович, бүгүн сиз менен саясий эмес, руханий багытта пикир алышсакпы деп турам. Айтсаңыз, кыргыздар дүйнө элдеринен эмнебиз менен айырмаланабыз? […]

Көйнөгүңдү уй жегир! Кыргыз энелерине гана тиешелүү 10 өзгөчөлүк


Апалардын оозунан “тигинин баласын карачы” же “бөйрөгүңдү таянба” деген сөздөрдү бүт эле кыргыз баласы укса керек. Анан да койдун майын дарылык касиет катары колдонбогон кыргыз энеси жокко эсе. Кыргыз энелеринин колдонгон ырым-жырымдарынан балдарын урушкан сөзүнө чейин опокшош. Буга байланыштуу Sputnik Кыргызстан агенттиги кыргыздын гана апаларына тиешелүү өзгөчөлүктөрдү тизмектеп көрдү. Буларды окуп бир жылмайып алгыла. Койдун […]

Өзбекстандагы этникалык кыргыздардын каада-салттары


Статистикалык маалыматтарга караганда Өзбекстанда 370 миңден ашык кыргыздар жашайт. Кыргыздар негизинен Анжиян, Фергана, Жиззах, Сырдарыя, Самарканд, Ташкент облустары, Каракалпакстан аймактарынан орун алып, жашап калышкан. Дал ушул аймактардагы этникалык кыргыздарда кыргыздарга тиешелүү каада-салттар сакталып калганбы? Кайсыл салты өзгөрүүгө учураган деген суроолорго жооп алуу үчүн төмөнкү маалыматтарды сунуштайбыз. Ташкент, Сырдарыя облустарындагы кыргыздардын басымдуу бөлүгү казак, өзбектер менен […]

Түркиядагы этникалык кыргыздар күйөө баланы 3 күн коноктошот


Маалыматтарга караганда, Түркияда божомол менен 10000 ге жакын кыргыз жашайт. Алардын көп бөлүгү Ванда, Улуу Памирде, калган бөлүгү Кония, Стамбул, Анкарадан орун алышкан. Ал эми ушул аймакта жайгашкан этникалык кыргыздар каада-салттарын, үрп-адаттарын, тилин сактап калышканбы? Аларда кайсыл салттар маанилүү? Түрк маданиятынын кайсы жактарын кабыл алышкан? Ушул суроолорго бул макаланын алкагында жооп издесек. Алгач алардын тарыхына […]

Адептин башы – салам, иштин башы – ыклас


Учурашуу-адамдардын ортосунда бири-бирин ызаттоо, тааныш же бейтааныш адам менен бул жер үстүндө бирге жашоого, сүйлөшүүгө, пикир алышууга даяр экенин билдирүү. Жашына, мансабына, бирөөгө көз карандылыгына карап салам берилбейт. Салам берүү баары үчүн бирдей болот. «Салам бериш – карыз, алик алыш – парыз», «Адептин башаты–салам, иштин башаты–ыклас» деп макалдарда айтылгандай, бири-бири менен учурашуу аркылуу алардын жакшы […]

Батанын касиети


(“Манас” эпосунун негизинде) “Улууну урматта, сыйла, улуулардын батасы тийсин” деген сөздөр бекеринен айтылбаса керек элибизде. Сөз багып, сөз кадырлаган кыргыз эли, айтылган сөз атылган ок катары ооздон чыккан ар бир сөздүн мазмунуна терең маани берип, “айтыла элек сөз сенин кулуң, айтылгандан кийин сен сөздүн кулусуң” деп улам кийинки муунду тарбиялап келген. Тилекке каршы, бүгүнкү күнү […]

“Кыргыз улуттук оймо” китеби жарык көрдү


Жакында эле кыргыздын улуттук оюмдары түшүрүлгөн “Кыргыз улуттук оймо” аттуу китеп жарык көрдү. Аталган китеп 69 жылдан кийин кыргыз тилинде басылып чыкты. Китептин автору Михаил Васильевич Рындин өткөн кылымдын биринчи жарымында кыргыз жерине келип, кыргыз оюмдарынын келип чыгышын, алардын маани-маңызын изилдеген. “Кыргыз улуттук оймо” китеби — орнамент искусствосу аркылуу кыргыз маданияты жөнүндө кеңири маалымат берүүчү […]

Карл Райхл: Германиялык чыгаан манас таануучу жана эпос изилдөөчү


Жогорудагы сүрөттө Карл Райхл кесиптеши Мухаммед Ху Чжэнхуанын үйүндө. Бээжин. 22.10.2015. Заманабыздын мээнеткеч жана ар тараптуу иликтөө жүргүзгөн аалымдарынын бири – немис окумуштуусу, манас таануучу Карл Райхл жөнүндө азыноолак сөз. Профессор Райхлдын ишмердиги – илимпоздук күрөштүн символу Германиялык заманбап түрколог, манас таануучу, кыргыз таануучу, дастан таануучу, Бонн университетинин профессору Карл Райхл (немисче: Karl Reichl) 1943-жылы […]

Маданият, ыйман, адеп…


Булар бири- бири менен байланышкан терең түшүнүк жана коомдун өнүгүшү үчүн абдан зарыл. Бүгүн биз айрым замандаштарга кайрылып, “Ыйман, адеп жана маданият жылынын таасирин сезип жатасызбы? Мекендин жараны катары кандай салым кошо алдыңыз?”деген суроого жооп алдык. Бактыгүл Чотурова, КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер, акын: – Ыйман, адеп, маданият жылы деп жакшы аталды. Бирок атап коюш […]

“Санжыра” программсы: Саяк уруусу (видео)


1-бөлүк: http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/3890/saiak_uruusu_24_04_17.mp4   2-бөлүк: http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/3889/saiak_uruusu_ekinchi_boluk_24_04_17.mp4   «Кабар» КУМА, 24.04.2017-ж.

“Санжыра”программасы: Кыргыз элинин тарыхый жеңиштери (видео)


1-бөлүк: http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/3450/14_04_17.mp4   2-бөлүк: http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/3449/14_04_17_ekinchi_boluk_dlia_saita.mp4   «Кабар» КУМА, 17.04.2017-ж.

“Санжыра” программасы: Черик уруусу (видео)


1-бөлүк: http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/2949/cherik_uruusu_03_04_17_1_boluk_dlia_saita.mp4   2-бөлүк: http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/2948/cherik_uruusu_03_04_17_2_boluk_dlia_saita.mp4   «Кабар» КУМА, 03.04.2017-ж.

“Санжыра” программасы: Кушчу уруусу (уландысы, видео)


Биринчи бөлүгү бул жерде http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/2293/22_03_17_dlia_saita.mp4 «Кабар» КУМА, 22.03.2017-ж.

Улуттук идея – “Манаста”


Адамзат тарыхында жашап өткөн ар бир элдер дүйнөнү ар кандай жолдор менен таанышкан жана таанууга аракет жасаган. Дээрлик көпчүлүгүнүн ааламтаанусу жашоо образынан, географиялык-климаттык шартынан, кошуна элдерден, тогуз жолдун тоомундагы аймактар менен байланыштарынан көп нерсе көз каранды болгон. Ар бир эл дүйнөнү таанууда турмуштук тажрыйба, жашоо-шарты, жүрүм-турум эрежелери, коомдук түзүлүш сыяктуу көрүнүштөр алдыңкы планга чыккан. Адамзаттын […]

“Санжыра” программасы: Черик уруусу, 2-бөлүк (видео)


http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/2948/cherik_uruusu_03_04_17_2_boluk_dlia_saita.mp4 «Кабар» КУМА, 03.04.2017-ж. 

“Санжыра” программасы: Черик уруусу, 1-бөлүк (видео)


http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/2949/cherik_uruusu_03_04_17_1_boluk_dlia_saita.mp4 «Кабар» КУМА, 03.04.2017-ж. 

“Санжыра” программасы: Алакчын уруусу, 2-бөлүк (видео)


http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/2714/alakchyn_28_03_17_dlia_saita_2_boluk.mp4 «Кабар» КУМА, 28.03.2017-ж. 

“Санжыра” программасы: Алакчын уруусу, 1-бөлүк (видео)


http://kabar.kg/kyr/site/assets/files/2713/alakchyn_28_03_17_dlia_saita_1_boluk.mp4 «Кабар» КУМА, 28.03.2017-ж. 

Адам аттарындагы элдик педагогикалык жагдай


Адамзат коомунда тарбиялоо иши – түбөлүктүү категория жана ар дайым актуалдуу маселердин бири. Кыргыздар да мына ушул түбөлүктүү, ар дайым актуалдуу маселени чечүүдө жана элдин кызыкчылыгы менен максаттарына жараша реализациялоодо балага энчилүү ат коюунун мотивдерин өзгөчө ийгиликтүү пайдаланышкан жана аларды андан ары өнүктүрүшкөн. Ошондуктан кыргыз эпосторунун дээрлик бардыгында балага (айрыкча баш каарманга) энчилүү ат коюуга […]

Беш көкүл кыз


(кыргыз каада-салттары) Бул бой тартып, болукшуп, өз боюн өзү түзөп, арка чачы алты, жаак чачы сегиз өрүм, тал-тал көрүнүп калган кыз. Жүк маанектейт, узчулукту кармайт. Тестиерлерге үлгү көрсөтөт. Аларды жумшап, аткарган иштерин теске салып турат. Айлуу түндөрүндөгү кыз оюндарына жеңелерин ээрчип барат. Албетте, элдик оюндарга түшөт (ал оюндар кыскача өзүнчө жазылат). Ал үкүлүү кундуз тебетей […]