Category Улуттук тамак-аш

Чүчпара


Advertisements

Килкилдек


Куурдак


Устукан гүлчөтай


Быжы


Чык


Ашпозчуну аксакалдар шайлашат


Борбордон сыртка көп чыкпагандыктан, алыскы аймактардагы каада-салттарды көп биле бербейт экенбиз. Бул жолу Баткен облусуна караштуу Кадамжай районунун Орозбеков айылына тойго барып калдык. Ар кайсы өлкөлөрдүн президенттерине тамак жасаган мыкты ашкана адистери эркектер экенин угуп жүрөбүз. Кыргыздар мыкты ашпозчу катары аялдарды санашат. Өздөрүн охналыктарбыз деп атаган бул айылда той-топурларда миңден ашык конокко аш басуучу адамды […]

ЭХ, КЫРГЫЗЫМ, ТАЗА ЭМЕС БЕЛЕ КЫМЫЗЫҢ?..


Кымызды ичип көрбөгөн кыргыз болбосо керек. Азыркы учурда Кытайдан Кыргызстанга канчалаган сапатсыз буюмдар менен азыктардын кирип жатканын баарыбыз эле билебиз. Ошентип, биздин мекен да жасалма азык-түлүктөн кур кол калбады. Буга мисал катары кымызды алып көрдүк. СУУСУНУҢДУ КАНДЫРГАН СУУСАМЫР КЫМЫЗЫ Эчен кылым карыткан кыргыз эли улуттук суусундук катары кымызын кылкылдатып, келген конокко сунуп келет. Чаңкаганда суусунуңду […]

Олово


Керектелүүчү азыктар: 8-10 литр сүт, 500-1000 грамм сары май, татымына жараш туз. Даярдоо ыкмасы: Малдын өпкөсүн бычак тийгизбей таза сактап союп алуу керек. Өпкөнү жүрөгү менен чыгаргандан кийин муздак сууга сала турат. Андан кийин өпкөгө батышынча жылуу суу куюп, өпкө агарганча чайкайт. Суу менен тазалаган соң, өпкөнүн ичине сары май салып, тузу өткүл татыган жылуу […]

Чучук


Керектелүүчү азыктар: 300 грамм жылкынын казысы, 200 грамм сулп эт, ичеги, туз, калмепир, пияз, сарымсак, зире. Даярдоо ыкмасы: Жылкынын казысы менен ичке тилинген этке туз сээп, тууралган пияз, сарымсакты кошуп, тузу сиңгенче бир идишке салып, оозун жаап коюу керек. Тузу сиңгенден кийин туз салынган жылуу сууга бир аз салып, жибигенче коет. Жибигенден кийин калемпир, сарымсак, […]

Бешбармак


Керектелүүчү азыктар: 500-600 грамм эт, орто зубала камыр, 250-300 грамм чык. Даярдоо ыкмасы: Этти бышырып, жылуу боюнча майда туурайт. Эттин шорпосуна даяр болгон кесмени салып бышырып, тууралган эттин үстүнө салат да, даяр чыкты куюп аралаштырат. Үстүнө казы-карта туурап, дасторконго коет. Маалыматтар Т. Бөрүбаевдин “Кыргыз даамы” китебинен алынды, «Форум» («Кыргыз гезиттер айылы»)

Жөргөм


Керектелүүчү азыктар: кара ичеги, бир өпкө, бир карын, туз, калемпир. Даярдоо ыкмасы: Таза жуулган кара ичегиге мурда жуулуган таза карынды жана өпкөнү тилип, үчөөнү кабаттай кармап, ичеги менен оройт. Даяр болгон жөргөмдү казанга салып бышырат. Маалыматтар Т. Бөрүбаевдин “Кыргыз даамы” китебинен алынды, «Форум» («Кыргыз гезиттер айылы»)

Каттама


Камырдан жасалган кургак оокаттардын эң кадырлуусу каттама болуп эсептелет. Керектелүүчү азыктар: 1кг ун, татым туз, 200-250 грамм каймак, 350-450 грамм сары май. Даярдоо ыкмасы: Камырды кадимки кесменикиндей катуу жууруп, бир аз тыныктырып коебуз. Тыныккан камырды зубалага бөлүп, кесме сыяктуу жука кылып жаябыз. Калыңдыгы 1мм болгондо, камырдын бетине тегиздеп каймак сүртүп, кайра үбөлүккө түрүп туурасынан экиге […]

Сүр наарын


Керектелүүчү азыктар: 500 грамм сүр эт, 350 грамм чык, 1-2 баш пияз, 2-3 тоголок сарымсак. Даярдоо ыкмасы: Сүр наарынды жаңыдан сүрсүй баштаган эттен жасаган дурус. Сүр этти казанга салып, 1,5-2 саат кайнатып, бышканда чыгарып коюу керек. Эттин табы кайткандан кийин майда туурап, тууралган этке чык кошуп дасторконго койсо болот. Маалыматтар Т. Бөрүбаевдин “Кыргыз даамы” китебинен […]

ДАРТ ДАБАСЫ – КЫМЫЗ


«Күндүзү кымыз, түнү кыз, күжүлдөгөн эр кыргыз» деп «Манаста» айтылгандай, элибиз кымызды жүзгө кызыл жүгүртүп, денеге күч-кубат берген дарылык касиети бар суусундук катары илгертеден барктап-баалап келишкен. Бүгүн «Мен кыргызмын» рубрикасында №1-улуттук суусундугубуз кымыз жөнүндө кеп кылмакчыбыз. КЫМЫЗ ТУУРАЛУУ Бээнин сүтү ирибейт. Андыктан андан айран жасоого болбойт. Сүт болжолдуу түрдө бишкек менен 700-1000 ирет бышылат. Кымыздын […]

Бээнин сүтү эненин сүтүндөй касиетке ээ


Кыргыз окумуштуулары кечээ жакынкы жылдарда бээнин сүтүн, андан даярдалган кымызды кургатуу жолдорун табышкан. Эгер бул ишке ашса, мындай азыктарды чет өлкөлөргө экспорттоо жеңил болмок. Кезегинде бул иш-аракеттерге Германиядан инвестор чыгып, бирок ал биздин кээ бир чиновниктердин тоскоолдуктарынан улам өз максатын ишке ашыра алган эмес. Натыйжада кыргыз окумуштууларынын илимий ачылышы да өз үзүрүн көргөн жок.

Кыргыз ашканасы


“Эгер баш тартуу кылбасаң, конокко кой сойдум дебе” дейт кыргыз. Анын сыңарындай, ар кандай сыйлуу конокко кой союп, баш тартуу – элибиздин эчен жылдардан унутулбай келаткан салттарынын бири. Төмөндө азыркы мезгилде кеңири колдонулбай, унутулуп бараткан кээ бир тамактын түрлөрүн эсиңиздерге сала кетели. Баш тартуу Баш койдун шыйрактары жана ичеги-карыны менен кошо кайнатылып, бышырылат. Башты коноктордун […]

Сүмөлөк тарыхы


Илгертен кыргыздар дүйнөнүн башка элдериндей болуп төрт мезгилдин ар кайсы айларында өздөрүнүн салттуу майрамдарын майрамдап келишкен. Ошол майрамдардын бири – Нооруз. Байыркы Чыгыш элдеринде, ошонун ичинде кыргыздар да күн түндүн теңелген күнүн жаңы жыл – Нооруз деп белгилешкен.

Баглан


Баглан козу – куйруктуу козу. “Аткарып элдин буйругун, Аскадан кармап туйгунун. Бооруна кошуп чайнасак, Баглан козу куйругун.”

Испаниядагы "Сүмөлөк"


Улам жакында келаткан Нооруз майрамында көпчүлүк сүмөлөктү күтөт. Бул ирет мындай жаз азыгы менен катар, ушул эле аталышта журнал да, болгондо да испан тилинде, жарык көрө баштайт. Бул долбоордун башкы демилгечилеринин бири Алтынай Байбекова менен телефондон Жаңыл Жусубжан маектешти. Мадриддик Алтынай алды менен “Сүмөлөк” уюмундагы иштер тууралуу баяндады.

Кыргыз ашканасы


Кыргыз ашканасында илгертен башка тамактар менен бирге эле биринчи деп аталган топтун да өзүнүн ээлеген өзгөчө орду бар. “Эгер баш тартуу кылбасаң, конокко кой сойдум дебе” дейт кыргыз. Анын сыңарындай, ар кандай сыйлуу конокко кой союп, баш тартуу- элибиздин эчен жылдардан унутулбай келаткан салттарынын бири. Биринчи тамакты даярдоодогу негизги азык – эт, сүт, жашылчалар, ун […]

Тамшандырган "Таш кордону" даярдаган Раимбек Жусупбеков: "Көпчүлүк менин колумдан жасалган таш кордону жеп жүрүшөт"


Акыркы жылдары борборубузда жаңы тамактын түрү кеңири жайыла баштады. Койду жиликтеп туруп, чокко бүтүн бышырган бул тамакты жегендер тилдерин жутуп ала жаздашат. Мындай өзгөчө тамактын баштоочусу Раимбек Жусупбеков бул тамакты “таш кордо” деп атайт. Чындыгында, Раимбек аганын “таш кордосун” жеген да арманда, жебеген да арманда….

Кымыздын касиети


Кымызда жеңил сиңчү белоктор, майлар, углеводдор, спирт, сүт кислотасы, минерал туздары, витаминдер, ферменттер, көмүр кычкылтеги, аминокислоталар бар.